(CONCEPT)

PETITIE

‘Mijn god, heb medelijden met dit arme volk'

De laatste woorden van Willem van Oranje in1584 staan in ons nationale geheugen gegrift. Toen was het de dood van de vader des vaderlands dieons land tot wanhoop dreef. Nu zitten we met de handen in het haar vanwege de
netcongestie.

Netcongestie (het dreigende tekort aantransportcapaciteit op ons elektriciteitsnet) speelt in vrijwel heel het land. De meeste regio’s staan op oranje (beperkt ruimte beschikbaar) of rood (geen ruimte meer). De verzwaring van het net kost honderden miljarden en gaat meer dan twintig jaar duren. Bedrijven kunnen niet uitbreiden, de bouw van woonwijken staat op de tocht.

Onbenutte netcapaciteit

Toch is er hoop. Er zijn praktischeoplossingen, die op korte termijn voor weinig geld te organiseren zijn. Op industrieterreinen kunnen bedrijven elkaars onbenutte netcapaciteit uitwisselen. Bijvoorbeeld door te spelen met de piekmomenten. Als de machines van bedrijf A overdag draaien, kunnen de elektrische busjes van bedrijf B prima ‘s nachts opladen binnen dezelfde netcapaciteit. Daarvoor hoef je geen nieuwe installaties aan te leggen, geen grote investeringen te doen of werkzaamheden met fikse emissies te verrichten. Hoe simpel kan het zijn?

Innovatief Delfts plan

Perfect voorbeeld: het Prinsentheater inDelft. Hier draait sinds februari ‘Willem van Oranje, de musical’. Het tijdelijke gebouw is speciaal voor deze voorstelling gebouwd in de TU-wijk. Het
theater wordt omringd door bedrijven en universiteitsgebouwen. Overdag en doordeweeks wordt daar gewerkt - ‘s avonds en in het weekend stroomt het theater vol. Ideale plek om elkaars netcapaciteit uit te wisselen.

De bedrijven rond het theater willen de onbenutte ruimte op het net wel verhuren. Hiervoor maakten betrokkenen (Stichting Deltares, Open End Productions, Technostarters Vastgoed, Exact en
capaciteitsmakelaar Freecopper) een innovatief plan. Een plan dat op vele locaties op grote schaal kan worden toegepast. Niet voor niets stelde Peter Wennink in zijn rapport ‘de route naar toekomstige welvaart’ vast dat slechts 30procent van ons stroomnet in gebruik is en dat dit omhoog moet.

Het theater kan en wil voor de netcapaciteit betalen. De contracten liggen klaar voor ondertekening. En de samenleving schreeuwt om dit soort praktische, betaalbare oplossingen voor de netcongestie.
Waar wachten we nog op, zou je zeggen?

Haalbaar

Stedin erkent dat het plan voor het Prinsentheater technisch haalbaar is. Maar ‘de regels’ staan de realisatie in de weg. Die onbenutte netcapaciteit zit vast in transportovereenkomsten. Die kan de netbeheerder niet vrijgeven. Maar Stedin werkt ook niet mee om de houders van die capaciteit dat
te laten doen. STEDIN heeft als alternatief voor verhuur wel een groepstransportovereenkomst (GTO) en kabel-pooling voorgesteld. Bij een GTO moeten de betrokken partijen hun netcapaciteit onherroepelijk inleveren en moeten zij gezamenlijk een lagere capaciteit delen in een energiehub. Onaantrekkelijk voor bedrijven die nu de capaciteit hebben en in de toekomst mogelijk willen uitbreiden. Zeker gezien de grote onzekerheid rond transportcapaciteit. En al helemaal onaantrekkelijk voor een theater dat maar tijdelijk bestaat.Geen wonder dat de gewenste energiehubs nauwelijks van de grond komen. Voorkabel-pooling moet een extra kabel worden aangelegd van Deltares naar het theater. Een miljoeneninvestering voor een tijdelijk theater, dat bovendien al een fysieke kabelaansluiting heeft.

Het gevolg: een theater met 1.200 zitplaatsenmet een aansluiting maar zonder transportcapaciteit op het net. Een dieselaggregaat zorgt nu voor elektriciteit. Zo’n 500 liter per show. Een tankwagen diesel wordt wekelijks aangerukt om de generator te laten draaien. Geen ideale optie in het licht van fijnstof, stikstofemissies en klimaat.

Binnen de regels kan meer dan Stedin veronderstelt. Daartoe is de netbeheerder echter niet bereid, ondanks al het goede overleg. Alle begrip dat ze daar kijken naar de langetermijn. Netverzwaring eist de aandacht op en dat is een kwestie van lange adem en meerjarenplanning. Maar ondernemers willen nú oplossingen voor een termijn die zij kunnen overzien. Eén tot drie jaar in de avond en in het weekend plaatselijkenetcapaciteit huren zou voor het Prinsentheater een uitkomst zijn.

Oproep

Wat kan de Tweede Kamer doen?

Vraag de minister of ze toezichthouder ACM wil verzoeken om duidelijkheid te verschaffen over de ruimte die de wet- en regelgeving biedt om met lokale verhuur van netcapaciteit aan de slag te gaan.

1. Stimuleer lokale proefprojecten met verhuur en uitwisseling van onbenutte netcapaciteit
2. Leer van de successen en schaal de geslaagde experimenten op naar de rest van het land.
3. Wij zetten in ieder geval door. Onze musicals taat tenminste eind juli nog tientallen keren op de planken. Geheel in de geest van die andere gevleugelde uitspraak van de vader des vaderlands:
   

‘Men hoeft niet te hopen om te ondernemen nochte slagen om te volharden.’